علل و علائم پاروسمی
به گزارش وبلاگ پیوست، بویایی پریشی یا پاروسمی Parosmia یک اختلال بویایی است که موجب تغییر حس بویایی می شود. در این عارضه، بوی دلپذیر موجود به اشتباه بویی نامطبوع حس می شود. این مقاله به بررسی دقیق این موضوع پرداخته تا به علت ها

مترجم: رزیتا ملکی زاده
منبع:راسخون
بویایی پریشی یا پاروسمی Parosmia یک اختلال بویایی است که موجب تغییر حس بویایی می شود. در این عارضه، بوی دلپذیر موجود به اشتباه بویی نامطبوع حس می شود. این مقاله به بررسی دقیق این موضوع پرداخته تا به دلیل ها و علائم این اختلال بویایی پی برده شود.
آیا می دانستید؟
ناحیه ای از مغز که حس بویایی را کنترل می کند تحت عنوان سیستم بویایی مرکزی شناخته شده است که در اصل شامل ساختارهای عصبی، مانند قشر پیریفورم یا قشر گلابی شکل piriform و پیاز بویایی است.در این مورد فکر کنید: شما با زحمت یک وعده غذایی خوب آماده می کنید و آن را برای دوستتان سِرو می نمایید. شما هم می خواهید از غذای خوشمزه میل کنید که ناگهان دوستتان از بوی غذا شکایت کرده و می گوید که غذای شما بوی غذای مانده و فاسد می دهد. از شنیدن این مطلب تعجب می کنید به این دلیل که هیچ چیز ناخوشایندی در مورد غذا حس نمی کنید و پس از چشیدن این غذایی که به زحمت درست شده، بی اشکال بودن آن را تأیید می کنید. چنانچه هیچ بوی بد و مشمئز نماینده ای وجود نداشته باشد پس احتمالاً دوست شما از پاروسمی رنج می برد، عارضه ای که مشخصه آن احساس بویی غیر عادی است.
یک فرد مبتلا به پاروسمی یا اختلال بویایی، قادر به درک بوی طبیعی مواد نمی باشد. حس بویایی، بوها را تا حدودی نامطبوع درک می کند. بویی که در واقع چنین نیست و این یک مشخصه معمولی است که در بیماران پاروسمی دیده می شود. بنابراین در بویایی پریشی، بوی طبیعی، غیر عادی شده و آن را متعفن می سازد. بنابراین اگر بوی خاصی وجود داشته باشد، فرد مبتلا آن را متفاوت احساس می کند؛ او قادر نیست عطر مورد انتظار را تشخیص دهد. افراد مبتلا به پاروسمی تجربه سختی در تشخیص و تمیز میان بوی مواد غذایی مختلف از جمله محصولات لبنی، شکلات، میوه ها و سبزیجات دارند.
علائم
این تغییر در درک بوها که با پاروسمی در ارتباط است، تشخیص صحیح بو را با مشکل روبرو می سازد. بنابراین، تمایز بین بوهای مختلف تقریباً نشدنی است. بوی تعفن، یکی از متداول ترین بوهایی است که افراد مبتلا به پاروسمی از آن شکایت دارند. مشخصه این عارضه به طور معمول ناتوانی در تشخیص بوهای مختلف می باشد، از اینرو هر بویی موجب بیماری شما می شود به این دلیل که بویی ناخوشایند، شبیه به استفراغ، گوشت فاسد، مدفوع، و غذای سوخته می باشد.علل
بینی ما به دلیل وجود نورونهای حسی بویایی (OSNs) قادر به تشخیص و شناسایی بو و رایحه است. این سلول های حسی تخصصی در حفره بینی قرار داشته و گیرنده هایی دارند که بو را در هوا تشخیص می دهند، و به سیستم بویایی مرکزی واقع در مغز منتقل می نمایند. بدین ترتیب قادر به شناسایی بوی خاصی خواهیم بود. با این حال، هنگامی که این نورونهای حس بویایی آسیب می بینند، می تواند علائمی از پاروسمی را موجب شود.در ادامه عواملی که ممکن است با عملکرد طبیعی نورون های حس بویایی تداخل نمایند ذکر شده است:
عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی (URTIs)
عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی مانند سرماخوردگی، سینوزیت، برونشیت، التهاب گلو، سیاه سرفه، التهاب حنجره، گلو درد و التهاب لوزه ها ممکن است تغییرات اساسی در نورونهای حس بویایی ایجاد نمایند که به تغییر غیرعادی در درک بو منجر شود.آسیب سر
آسیب سر می تواند به بخشی از مغز آسیب برساند که اطلاعات منتقل شده از نورون های حسی بویایی را دریافت می کند. واضح تر اینکه، آسیبی وارده به سر می تواند عملکرد پیاز بویایی و قشر بویایی که در تشخیص بوهای مختلف نقش مهمی بازی می نمایند را مختل سازد. این حالت می تواند به توانایی تشخیص حس بویایی آسیب رسانده و منجر به پاروسمی شود.پولیپ بینی
پولیپ بینی به غده های خوش خیمی اشاره دارد که در حفره بینی و سینوس ها ایجاد می شود. بنابراین بخش داخلی بینی ممکن است تورم های گوشتی را نشان دهد، که شاید به گرفتگی بینی یا آبریزش منجر شود. از آنجا که نورون های حس بویایی هم در حفره بینی قرار گرفته اند، شکل گیری پولیپ بینی می تواند در عملکرد آنها تأثیر بگذارد و موجب انحراف قابل توجهی در درک طبیعی بو شود.استعمال دخانیات
دلیل دیگر مضر بودن سیگار برای سلامتی، این است که اگر عادت سیگار کشیدن را کنار نگذارید، در نهایت ممکن است علائم بویایی پریشی را تجربه کنید. به این دلیل که مصرف سیگار در حس بویایی تداخل ایجاد می کند، به طوری که بسکمک از افراد سیگاری به طور مداوم کاهش توانایی درک صحیح بو را گزارش می دهند.دارو
درک غیرمعمول بو می تواند به دلیل مصرف برخی داروها رخ دهد. به عنوان مثال، برخی گزارشات حاکی از آن بوده است که استفاده از آنتی بیوتیک بمدت چند هفته موجب اختلال در توانایی بویایی می شود.قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی مضر
استنشاق گازهای مواد شیمیایی خطرناک، که شامل آفت کش ها و برخی حلال ها می باشد، می تواند بر سیستم بویایی بدن تأثیر منفی بگذارد. این گازهای شیمیایی می توانند به نورون های حس بویایی آسیب رسانده بطوریکه ممکن است با فرستادن سیگنال های اشتباه به مراکز تشخیص بویایی مغز موجب تغییر درک بو شوند.سالخوردگی
فرایند طبیعی پیری هم می تواند تأثیر منفی بر حس بویایی داشته باشد. همانطور که مسن تر می شویم، توانایی ما از درک بو و مزه ممکن است کاهش یابد. بنا به گزارش مطالعاتی، در حدود 24٪ از آمریکایی های بیش از 55 سال از کاهش حس بویایی رنج می برند، در حالی که 27% از افراد بالای 80 سال از کمبودهایی در حس بویایی شکایت دارند. بنابراین کسی نمی تواند پاروسمی وابسته به سن را رد کند که باعث مشکل در شناسایی بوی طبیعی می شود.اختلالات عصبی
اختلالات عصبی مانند تشنج که به دلیل اختلالات الکتریکی در مغز رخ می دهند، همچنین می توانند به بخش هایی از مغز که در شناسایی بو درگیرند، آسیب برساند. بنابراین در پی حمله تشنج، افراد ممکن است اختلال موقت بویایی را تجربه نمایند که منجر به پاروسمی می شود. دیگر مسائل عصبی که می توانند موجب اختلال بویایی شوند شامل بیماری پارکینسون و آلزایمر می باشد.درمان این عارضه، به دلیل نهفته آن که مسئول بویایی پریشی است، بستگی دارد. اتخاذ درمان مناسب مطابق با تشخیص دلیل نهفته ممکن است در بازگرداندن حس بویایی کمک کند.
سلب مسئولیت: اطلاعات ارائه شده در این مقاله صرفاً جنبه آموزشی داشته و نبایستی به منظور جایگزین توصیه های پزشک متخصص در نظر گرفته شود.
منبع: راسخون